Strona Główna BIP Strona Główna
Weterani
 

INFORMACJE WSTĘPNE

Aktywna polityka zagraniczna Polski i udział polskich żołnierzy i pracowników wojska w licznych operacjach militarnych i pokojowych wymagała regulacji prawnej nadającej tej grupie odrębny status i związane z nim uprawnienia.

Podstawowym celem ustawy jest pomoc weteranom poszkodowanym w powrocie do pełnej kondycji fizycznej i psychicznej, po ranach doznanych w trakcie pełnionej służby/odbywanej pracy na rzecz pokoju. Stanie się to możliwe przez udzielenie dodatkowej pomocy zdrowotnej, w tym wsparcia psychologicznego, pomocy w podniesieniu kwalifikacji zawodowych w postaci podniesienia poziomu wykształcenia lub jego zmiany, czy też przyznanie dodatkowego wsparcia finansowego, często koniecznego na zakup drogich leków, bądź dostosowanie mieszkania (domu) do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Ustawa odnosi się do uczestników misji pokojowych lub stabilizacyjnych skierowanych do tych misji przez resort obrony narodowej lub Służbę Wywiadu Wojskowego bądź Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, pod warunkiem, że okres przebywania w misji nie był krótszy niż 60 dni. Nowe regulacje będą dotyczyć zarówno żołnierzy zawodowych, niezawodowych, jak również funkcjonariuszy powołanych wyżej służb oraz pracowników.

Celem wprowadzenia nowych uregulowań wynikających z ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa jest:

  • Zapewnienie weteranom – uczestnikom odpowiedniego uhonorowania (podziękowania) za udział w działaniach poza granicami państwa mających na celu utrzymanie pokoju na świecie, przez nadanie im odrębnego statusu.
  • Zapewnienie pomocy w przystosowaniu do życia i pracy osobom poszkodowanym.
  • Związanie zakresu wsparcia z rzeczywistymi potrzebami wynikającymi z doznanego uszczerbku na zdrowiu.
  • Zapewnienie spójności pomiędzy istniejącymi przepisami regulującymi uprawnienia osób poszkodowanych.

Definicja weterana oraz weterana poszkodowanego

Weteranem działań poza granicami państwa może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach:

  • misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni;
  • grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni.

Weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.

Status weterana oraz weterana poszkodowanego

Status weterana oraz weterana poszkodowanego przyznaje, na wniosek zainteresowanego, w drodze decyzji administracyjnej, Minister Obrony Narodowej.

Decyzja o przyznaniu statusu weterana poszkodowanego zawiera informację o:

  • procentowej wysokości uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych w ramach działań poza granicami państwa, z tytułu których przyznano świadczenia odszkodowawcze;
  • wysokości dodatku weterana poszkodowanego.

Egzemplarz decyzji o przyznaniu statusu weterana poszkodowanego Minister Obrony Narodowej przesyła do organu, o którym mowa w art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), tj. do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w terminie 7 dni od dnia wydania decyzji ostatecznej.

Status weterana oraz weterana poszkodowanego nie przysługuje osobie, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za:

  • przestępstwo popełnione umyślnie lub przestępstwo skarbowe popełnione umyślnie w związku z wykonywaniem zadań lub obowiązków służbowych podczas udziału w działaniach poza granicami państwa;
  • przestępstwo przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej.

W przypadku wszczęcia postępowania karnego lub karnego skarbowego, pod zarzutem popełnienia przestępstwa wymienionego powyżej, przeciwko osobie ubiegającej się o nadanie statusu weterana albo weterana poszkodowanego rozpatrzenie wniosku zawiesza się do czasu jego prawomocnego zakończenia.

Dokumentem potwierdzającym status weterana oraz weterana poszkodowanego jest odpowiednio legitymacja weterana albo legitymacja weterana poszkodowanego wydana przez Ministra Obrony Narodowej. Legitymacje wydaje się w terminie do 60 dni od dnia wydania decyzji ostatecznej o przyznaniu statusu weterana albo weterana poszkodowanego.

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie wzoru legitymacji weterana i weterana poszkodowanego oraz trybu ich wydania, wymiany lub zwrotu (Dz. U. poz. 229) będące wykonaniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 10 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa wprowadza wzór legitymacji weterana i weterana poszkodowanego oraz wzór zaświadczenia będącego podstawą ubiegania się o status weterana i weterana poszkodowanego.

Legitymacja weterana i weterana poszkodowanego zawiera imię i nazwisko osoby uprawnionej, numer ewidencyjny PESEL, serię i numer legitymacji oraz datę wydania.

Wzory legitymacji różnią się kolorystyką. Legitymacja weterana będzie koloru zielono-żołtego, natomiast legitymacja weterana poszkodowanego – w kolorze jasnoniebieskim. Ponadto w rozporządzeniu określono tryb wydawania, wymiany lub zwrotu powyższych legitymacji.

Przepisy ustawy dotyczące żołnierzy, z wyjątkiem uregulowań dotyczących umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych, stosuje się odpowiednio do pracowników jednostek wojskowych.

Uhonorowanie

Dzień 29 maja ustanawia się Dniem Weterana Działań poza Granicami Państwa. Ustanawia się wojskową odznakę "Za Rany i Kontuzje".

Minister Obrony Narodowej, za rany i kontuzje odniesione podczas działań poza granicami państwa, może przyznać weteranowi poszkodowanemu-żołnierzowi, wojskową odznakę "Za Rany i Kontuzje".

Odznaka ta nawiązuje do przedwojennych tradycji historycznych i pozwalała na uhonorowanie osób, które podczas wykonywania obowiązków w celu utrzymania pokoju na świecie doznały uszczerbku na zdrowiu.

Weteran lub weteran poszkodowany, będący żołnierzem rezerwy lub w stanie spoczynku, ma prawo do noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych w przypadkach i w sposób określony w przepisach wydanych odpowiednio na podstawie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

Weteran poszkodowany-żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej, któremu w czasie pełnienia służby nie przysługiwały należności umundurowania i wyekwipowania wyjściowego, ma prawo do jednorazowego bezpłatnego otrzymania takiego umundurowania i wyekwipowania.

Weteran i weteran poszkodowany ma prawo do zwrotu kosztów przejazdu, z uwzględnieniem przysługujących mu ulg w tym zakresie, i zakwaterowania, poniesionych w związku z udziałem w uroczystościach organizowanych przez Ministra Obrony Narodowej lub dowódców jednostek wojskowych - na które został zaproszony w charakterze uczestnika działań poza granicami państwa.

Zwrot kosztów przysługuje za udział w nie więcej niż dwóch uroczystościach w danym roku kalendarzowym, łącznie do wysokości najniższej emerytury.

Zwrotu kosztów dokonuje odpowiednio podmiot na którego zaproszenie weteran lub weteran poszkodowany przyjechał, po złożeniu przez niego wniosku oraz oświadczenia o wysokości kosztów przejazdu i przedstawieniu oryginału rachunku za zakwaterowanie.

Zmarłemu weteranowi-żołnierzowi i zmarłemu weteranowi poszkodowanemu-żołnierzowi przysługuje wojskowa asysta honorowa podczas pogrzebu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Asystę przydziela się po przesłaniu przez najbliższego członka rodziny weterana lub weterana poszkodowanego informacji o jego śmierci. Informację przesyła się do dowódcy garnizonu właściwego terytorialnie ze względu na miejsce pochówku weterana-żołnierza lub weterana poszkodowanego-żołnierza. W przypadku śmierci samotnego weterana lub weterana poszkodowanego informację, może przesłać organizacja pozarządowa zrzeszająca weteranów-żołnierzy.