Strona Główna BIP Strona Główna
Weterani
 

UPRAWNIENIA

Świadczenia opieki zdrowotnej i pomoc psychologiczna

Realizację uprawnień wynikających z poszczególnych przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych monitoruje i koordynuje organ wskazany w art. 98 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, tj. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

Weteran poszkodowany jest uprawniony do:

  • korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 20 wskazanej ustawy (tj. świadczenia opieki zdrowotnej w szpitalach i świadczenia specjalistyczne w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej) w zakresie leczenia urazów i chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, poza kolejnością.
  • korzystania poza kolejnością ze stacjonarnych i całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej innych niż te, o których mowa powyżej, w zakresie leczenia urazów i chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa. Weteran poszkodowany ma prawo do bezterminowego czasu trwania leczenia w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa powyżej.
  • do otrzymywania świadczeń zdrowotnych niezakwalifikowanych jako świadczenia gwarantowane oraz odpłatnych świadczeń opieki zdrowotnych, w zakresie urazów i chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, pokrywanych z budżetu państwa, pozostającej w części Ministra Obrony Narodowej.
  • bezpłatnego zaopatrzenia w leki objęte wykazem, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o refundacji (tj. leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne w stosunku do których wydano ostateczne decyzje administracyjne o objęciu refundacją albo ostateczne decyzje zmieniające), w zakresie kategorii, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny dostępny w aptece na receptę w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń albo we wskazaniu określonym stanem klinicznym) oraz leki recepturowe, na czas leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa.
  • do bezpłatnych wyrobów medycznych na zlecenie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, felczera ubezpieczenia zdrowotnego, pielęgniarki lub położnej ubezpieczenia zdrowotnego, do wysokości limitu finansowania ze środków publicznych określonego w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o refundacji, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa.

Dla weterana poszkodowanego, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa nie jest wymagane skierowanie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego na ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne finansowane ze środków publicznych.

Weteran-żołnierz lub weteran poszkodowany-żołnierz oraz najbliżsi członkowie jego rodziny mają prawo poza kolejnością do bezpłatnej pomocy psychologicznej udzielanej przez psychologów w jednostkach wojskowych oraz przez wojskowe pracownie psychologiczne, a także udzielanej w zakładach opieki zdrowotnej utworzonych i nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, jeżeli problemy zdrowotne żołnierza są związane z działaniami poza granicami państwa.

Weteran i weteran poszkodowany mają prawo do umieszczenia poza kolejnością w Domu Weterana, funkcjonującego jako zakład opiekuńczo-leczniczy w ramach podmiotu leczniczego albo jako inna jednostka organizacyjna takiego zakładu, i odpłatnego w nim pobytu, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Weterana i weterana poszkodowanego umieszcza się w Domu Weterana w trybie określonym w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Pobyt może być dofinansowany ze środków budżetu państwa, z części pozostającej w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej - w odniesieniu do weteranów-żołnierzy i weteranów poszkodowanych-żołnierzy.

W uzasadnionych przypadkach do Domu Weterana może być skierowany weteran poszkodowany, na podstawie opinii konsultanta ochrony zdrowia, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o konsultantach w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 419 z późn. zm.), niezależnie od oceny jego skali samodzielności określanej stosownie do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 31d ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Pomoc w finansowaniu nauki i uprawnienia socjalne

Weteran poszkodowany-żołnierz ma prawo do uzyskania pomocy finansowej na jedną z wymienionych form kształcenia:

  • naukę na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej;
  • studia pierwszego stopnia;
  • studia drugiego stopnia;
  • jednolite studia magisterskie;
  • studia podyplomowe.

W ramach pomocy mogą być pokryte koszty opłaty za naukę lub studia, przejazdów z miejsca zamieszkania weterana poszkodowanego-żołnierza do szkoły lub uczelni i z powrotem, zakwaterowania w miejscowości, w której weteran poszkodowany-żołnierz pobiera naukę lub odbywa studia.

Pomoc przysługuje na jedną z wybranych przez weterana poszkodowanego-żołnierza form kształcenia do wysokości 400% najniższej emerytury.

Wysokość pomocy finansowej przysługuje na każdy rok szkolny lub akademicki przez cały czas trwania nauki lub studiów, nie dłużej niż w wymiarze określonym w programie nauczania lub w programie studiów.

Jeżeli w roku akademickim program studiów obejmuje tylko jeden semestr, pomoc finansową przyznaje się w wysokości 50% pełnej stawki.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych ze stanem zdrowia lub zdarzeniami losowymi dotyczącymi weterana poszkodowanego-żołnierza powodującymi konieczność przerwania nauki lub studiów, wypłata pomocy finansowej ulega zawieszeniu, na wniosek zainteresowanego, do czasu ustania przyczyny przerwania nauki lub studiów.

Poniesione przez organ koszty nauki lub studiów oraz przejazdów i zakwaterowania podlegają zwrotowi w przypadku nieukończenia nauki lub studiów z przyczyn leżących po stronie weterana poszkodowanego-żołnierza w terminie określonym w programie nauczania lub w programie studiów, z wyjątkiem przyczyn nieukończenia nauki lub studiów, o których mowa powyżej. Koszty te podlegają zwrotowi w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania.

Minister Obrony Narodowej rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania weteranowi poszkodowanemu - żołnierzowi pomocy finansowej na naukę (Dz. U. poz. 187) określił warunki i tryb przyznawania pomocy oraz właściwość organów w tym zakresie, dokumenty stanowiące podstawę jej przyznawania oraz sposób i termin jej wypłaty, a także warunki zawieszania jej udzielania oraz zwrotu kosztów nauki lub studiów, przejazdów i zakwaterowania.

Weteranowi poszkodowanemu pobierającemu rentę inwalidzką z tytułu urazów lub chorób powstałych w związku z udziałem w działaniach poza granicami państwa, przysługują odpowiednio uprawnienia określone w ustawie z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

Wskazanemu powyżej weteranowi poszkodowanemu przysługuje prawo do:

  • skierowania na pobyt w sanatorium co najmniej raz na 3 lata niezależnie od przysługującego mu z tytułu zatrudnienia urlopu wypoczynkowego, jeżeli wymaga leczenia sanatoryjnego,
  • specjalnego leczenia, przeszkolenia oraz usprawnienia w ośrodkach rehabilitacji w celu całkowitego lub częściowego przywrócenia zdolności do pracy albo zapobieżenia pogorszeniu stanu zdrowia,
  • korzystania z pierwszeństwa w umieszczeniu, na jego wniosek, w domu kombatanta lub w domu pomocy społecznej, jeżeli wymaga szczególnej opieki,
  • zwolnienia z opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiowych i telewizyjnych.

W przypadku zbiegu prawa do tego samego świadczenia na podstawie odrębnych przepisów, przysługuje tylko jedno świadczenie według wyboru uprawnionego. Dokumentem potwierdzającym prawo do korzystania z uprawnień, o których mowa powyżej, jest legitymacja weterana poszkodowanego.

Weteranowi poszkodowanemu pobierającemu rentę inwalidzką z tytułu urazów lub chorób powstałych w związku z udziałem w działaniach poza granicami państwa przysługuje:

  • ulga taryfowa w wysokości 50% przy przejazdach środkami komunikacji miejskiej;
  • ulga w wysokości 37% przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego i autobusowego w komunikacji krajowej w:
    • 1 i 2 klasie pociągów osobowych i pospiesznych oraz autobusach w komunikacji zwykłej i przyspieszonej - na podstawie biletów jednorazowych,
    • 2 klasie pociągów innych niż osobowe i pospieszne - na podstawie biletów jednorazowych.

Weteran poszkodowany uprawniony do ulgowego przejazdu w 2 klasie pociągów innych niż osobowe i pospieszne - na podstawie biletów jednorazowych, korzystający z przejazdu w klasie 1, jest zobowiązany do uiszczenia dopłaty w wysokości stanowiącej różnicę między należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 1, a należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 2.

Dokumentami potwierdzającymi prawo do korzystania z uprawnień, o których mowa powyżej, jest legitymacja weterana poszkodowanego wraz z legitymacją emeryta-rencisty.

Weteran-żołnierz, który ukończył 65 lat życia, lub weteran poszkodowany-żołnierz, którzy znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, mogą ubiegać się o przyznanie zapomogi:

  • na zaspokojenie potrzeb bytowych i ochronę zdrowia w przypadku choroby powodującej wzrost kosztów utrzymania, w tym zakup leków, środków opatrunkowych oraz koszty dojazdów do zakładów opieki zdrowotnej na zabiegi medyczne i rehabilitacyjne oraz usługi pielęgnacyjne niezbędne ze względu na wiek lub stan zdrowia;
  • w przypadku zaistnienia zdarzeń losowych, mających wpływ na pogorszenie w istotny sposób sytuacji materialnej weterana-żołnierza lub weterana poszkodowanego-żołnierza.

Tworzy się fundusz na zapomogi dla weteranów-żołnierzy i weteranów poszkodowanych-żołnierzy, którego dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

Minister Obrony Narodowej rozporządzeniem z dnia 20 stycznia 2012 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania zapomóg weteranom-żołnierzom lub weteranom poszkodowanym-żołnierzom oraz sposobu tworzenia funduszu na zapomogi (Dz. U. poz. 105) określił warunki i tryb przyznawania zapomóg, o których mowa w ust. 1, dokumenty stanowiące podstawę ich przyznania, sposób przekazywania przyznanych zapomóg oraz sposób tworzenia funduszu na te zapomogi.

Zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem organem właściwym w sprawie przyznania zapomogi jest Minister Obrony Narodowej.

Wniosek o przyznanie zapomogi weteran – żołnierz i weteran poszkodowany – żołnierz kieruje do Ministra Obrony Narodowej wraz z dokumentami potwierdzającymi konieczność poniesienia wydatków lub zaistnienia zdarzenia określonego w ustawie, oświadczeniem o formie wypłaty zapomogi oraz oświadczeniem o nieotrzymaniu pomocy pieniężnej z innego źródła z przeznaczeniem na pokrycie wydatków na jeden z celów określonych w ustawie.

Warunkiem przyznania zapomogi weteranowi-żołnierzowi i weteranowi poszkodowanemu-żołnierzowi jest konieczność poniesienia wydatków pieniężnych z tytułu pokrycia kosztów określonych w ustawie, tj. na zaspokojenie potrzeb bytowych i ochronę zdrowia w przypadku choroby powodującej wzrost kosztów utrzymania, w tym zakup leków, środków opatrunkowych oraz koszty dojazdów do zakładów opieki zdrowotnej na zabiegi medyczne i rehabilitacyjne oraz usługi pielęgnacyjne niezbędne ze względu na wiek i stan zdrowia oraz kosztów zaistnienia zdarzeń losowych, mających wpływ na pogorszenie w istotny sposób sytuacji materialnej weterana-żołnierza lub weterana poszkodowanego-żołnierza. Przy przyznawaniu zapomogi uwzględniane będą okoliczności mające wpływ na sytuację materialną weterana-żołnierza i weterana poszkodowanego-żołnierza. Podstawą przyznania zapomogi będą dokumenty potwierdzające konieczność poniesienia wyżej wskazanych wydatków lub zdarzenia.

Organem właściwym do wypłaty zapomogi jest dyrektor wojskowego biura emerytalnego. Wypłata zapomogi dokonywana będzie w formie gotówkowej lub bezgotówkowej stosownie do dyspozycji udzielonej przez weterana- żołnierza lub weterana poszkodowanego – żołnierza.

Uprawnienia pracownicze

Weteran poszkodowany korzysta z pierwszeństwa w zatrudnieniu odpowiednio w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej albo ministra właściwego do spraw wewnętrznych na stanowiskach odpowiadających jego wykształceniu, wiedzy i sprawności psychofizycznej. W przypadku zbiegu prawa do tego samego uprawnienia na podstawie odrębnych przepisów, przysługuje tylko jedno z nich, według wyboru uprawnionego.

Okresy udziału weterana oraz weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Weteranowi oraz weteranowi poszkodowanemu, pozostającemu w stosunku pracy, przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym.

Urlop dodatkowy nie przysługuje, jeżeli weteran lub weteran-poszkodowany posiada prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni w roku kalendarzowym.

Prawo do pierwszego dodatkowego urlopu powstaje z dniem stania się ostateczną decyzji administracyjnej o przyznaniu statusu weterana lub weterana poszkodowanego, przy czym jego realizacja może nastąpić nie wcześniej niż z dniem przedstawienia pracodawcy tej decyzji.

Dodatek weterana poszkodowanego

Weteran poszkodowany pobierający emeryturę lub rentę inwalidzką ma prawo do dodatku weterana poszkodowanego od miesiąca złożenia wniosku do organu emerytalno-rentowego.

Do wniosku załącza się decyzję o przyznaniu statusu weterana poszkodowanego albo jej odpis.

Podstawę wymiaru dodatku weterana poszkodowanego stanowi najniższa emerytura. Wysokość dodatku weterana poszkodowanego uzależniona jest od ustalonego procentu uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych w ramach działań poza granicami państwa, z tytułu których przyznano świadczenia odszkodowawcze, i wynosi w przedziale:

  • od 10 do 20% uszczerbku - 10% podstawy wymiaru;
  • od 21 do 30% uszczerbku - 20% podstawy wymiaru;
  • od 31 do 40% uszczerbku - 30% podstawy wymiaru;
  • od 41 do 50% uszczerbku - 40% podstawy wymiaru;
  • od 51 do 60% uszczerbku - 50% podstawy wymiaru;
  • od 61 do 80% uszczerbku - 60% podstawy wymiaru;
  • powyżej 80% uszczerbku - 80% podstawy wymiaru.

Dodatek weterana poszkodowanego podlega waloryzacji poprzez ponowne obliczenie jego wysokości od kwoty najniższej emerytury, przy zastosowaniu właściwej dla ustalonego procentu uszczerbku na zdrowiu, stawki procentowej podstawy wymiaru, określonej powyżej.

Waloryzacji dokonuje właściwy do wypłaty dodatku weterana poszkodowanego organ emerytalno-rentowy w terminach przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W przypadku zbiegu prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej przyznawanych na podstawie odrębnych przepisów, przysługuje tylko jeden dodatek weterana poszkodowanego.

Dodatek weterana poszkodowanego jest wypłacany wraz z emeryturą lub rentą inwalidzką w terminie i trybie określonych dla tych świadczeń, a w przypadku wypłaty dodatku po raz pierwszy - w najbliższym terminie płatności emerytury lub renty albo w następnym terminie płatności, jeżeli wniosek został złożony na 14 dni przed upływem terminu płatności emerytury lub renty.

W przypadku zawieszenia wypłaty emerytury lub renty właściwy organ emerytalno-rentowy wypłaca dodatek weterana poszkodowanego kwartalnie, w trzecim miesiącu kwartału.


Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205 poz. 1203),
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie wzoru legitymacji weterana i weterana poszkodowanego orz trybu ich wydania, wymiany lub zwrotu (Dz. U. poz. 229),
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 stycznia 2012 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania zapomóg weteranom- żołnierzom lub weteranom poszkodowanym- żołnierzom orz sposobu tworzenia funduszu na zapomogi (Dz. U. poz. 105),
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania weteranowi poszkodowanemu -żołnierzowi pomocy finansowej na naukę (Dz. U. poz. 187).